تبلیغات
گردشگری - اکوتوریسم، محوری ترین شاخه گردشگری ایران

 

جمعه 11 اردیبهشت 1388

اکوتوریسم، محوری ترین شاخه گردشگری ایران

   نوشته شده توسط: فرشید قایمیون    نوع مطلب :مطالب خواندنی  ،

اکوتوریسم بیش از تاسیسات رفاهی و اقامتی به منابع انسانی نیاز دارد به همین دلیل نیازی به جذب سرمایه گذاری های سنگین ندارد و می تواند فرصت های شغلی فراوانی ایجاد کند. اکوتوریسم در برنامه ریزی توسعه ملی توریسم در ایران نقشی محوری داشته و با توجه به اهمیت این شاخه از صنعت گردشگری، تدوین طرح های جدید برای جذب گردشگران طبیعت گرد از نیازهای اصلی این صنعت به شمار می رود. اکوتوریسم در ایران که به عنوان یکی از پنج کشور برخوردار از بیشترین تنوع اقلیمی در جهان ( یکی از 10 کشور تاریخی و فرهنگی) و یکی از ذخیره گاه های متنوع زیستی کره زمین است از مزیت نسبی افزون تری نسبت به دیگر شاخه های توریسم برخوردار است. توریسم فرهنگی و تاریخی، با آنکه تا کنون به طور غالب نقش محوری در صنعت توریسم ایران داشته و دارای مزیت های فراوان و غیرقابل جایگزین است، اما از بازار محدودتری نسبت به دیگر شاخه  های توریسم برخوردار است و بسترسازی برای جذب گردشگران طبیعت گرد می تواند در رونق سریعتر این صنعت در کشور نقش بسزایی را ایفا کند. توریسم فرهنگی عمدتا اقشار نخبه و متخصص جامعه ( مانند باستان شناسان و ...) را به خود جذب می  کند و مخاطبان عام تری ندارد. توریسم تفریحی، شاخه دیگری از بازار بزرگ توریسم در جهان است که بنا به ملاحظات اخلاقی، اجتماعی، مذهبی و سیاسی در ایران قابلیت رشد ندارد و بسیاری از آنچه که به عنوان پیامدهای منفی توسعه توریسم از آن یاد می شود مربوط به این شاخه از توریسم است. اما اکوتوریست ها، همچون توریست های فرهنگی، اغلب توریست هایی هستند که در مقابل هنجارهای اجتماعی و مذهبی کشور میزبان قرار نگرفته بلکه آنها را رعایت می کنند. از نگاه دیگر، توسعه اکوتوریسم نیازمند سرمایه گذاری گسترده برای امکانات زیربنایی مثل هتل و جاده نیست. اکوتوریسم بیش از تاسیسات رفاهی و اقامتی نیاز به منابع انسانی دارد به همین دلیل شاید نیازی به جذب سرمایه گذاری های سنگین نداشته باشد در حالی که از سوی دیگر می تواند با ایجاد حجم انبوه تری از فرصت های شغلی، منافع آن را به طور مستقیم متوجه مردم بومی و اقشار تهیدست جامعه سازد. همچنین اکوتوریسم از بنیان های توسعه پایدار جوامع و راهی برای حفظ چشم اندازها و ذخایر طبیعی است. اکوتوریست ها عموما دارای گرایش زیست محیطی هستند و می توانند نقش موثری در پالایش آلودگی ها، حفاظت محیط زیست و تبلیغ و گسترش فرهنگ زیست محیطی در بین مردم داشته باشند. با گسترش اکوتوریسم امکانات ایجاد کاربری اقتصادی برای چشم اندازهای طبیعی و درنتیجه تامین اعتبارات لازم در جهت حفظ آنها فراهم می شود. مجموعه گسترده ای از منابع طبیعی و فرهنگی با ارزش، داشته  های اکوتوریسم ایران را تشکیل می دهند که متاسفانه بسیاری از آنها پراکنده و ثبت نشده است و کمتر مستنداتی نظیر گزارش،  عکس و فیلم های قابل ارائه و استاندارد درباره آنها موجود است. این داشته ها طیف متنوعی از چشم اندازها و آثار و ذخایر طبیعی را شامل می شود. بررسی جغرافیای طبیعی ایران و همچنین امکان سنجی هر کدام از جاذبه های اکوتوریستی قابل سرمایه گذاری در کشور، حاکی از آن است که اکوتوریسم در ایران یک منبع اقتصادی کم نظیر و بسیار مستعد اما متاسفانه رها شده به حال خود است. ایران یکی از پنج کشور بهره مند از تنوع زیستی کامل ( داشتن چهارفصل و زیست گونه های اصلی گیاهی و جانوری) به شمار می آید و افزون بر این وجود بزرگترین دریاچه جهان در شمال کشور، خط ساحلی هزار و 200 کیلومتری با خلیج فارس، وجود 50 دریاچه در داخل کشور که از میان آنها 18 دریاچه در شمار دریاچه های کنوانسیون بین المللی رامسر قرار دارند و نیز دریاچه ارومیه به عنوان یکی از 59 ذخایر زیستی کره زمین شناخته شده است. وجود بازمانده های جنگل های هیرکانی در شمال غرب مازندران که مربوط به 10 هزار سال پیش است (بر اساس برخی مستندات از کرانه  های مدیترانه تا خراسان بزرگ یا افغانستان کنونی را در بر می گرفته که بعد از آخرین دوره یخبندان از بین رفته است. جنگل های کنونی اروپا بعد از این دوره ساخته شده است)، بیابان ها و کویرهای ایران با مناظر بدیع، وهم انگیز و بی همتا مانند کلوت ها در حاشیه غربی بیابان لوت که به بزرگترین شهر کلوخی جهان مشهور است، تالاب های بین المللی ( مانند شبه جزیره میانکاله و خلیج گرگان ، دریاچه پریشان در فارس و ...) غارها، آبشارها، چشمه  های آب معدنی، روستاهایی با جاذبه های ویژه مانند کندوان، ماسوله و روستای سرآقاسید (در چهارمحال بختیاری) و بالاخره مردم شناسی ایران، اقوام گوناگون با فرهنگ های خاص شعر و موسیقی و آداب و سنن و ... کوچ نشینان و جوامع ایلی همه و همه از جاذبه ها و ظرفیت های بی نظیر اکوتوریسم در ایران و برخی از آنها از قطب های بین المللی اکوتوریسم در جهان، به شمار می روند. علاوه بر موارد یاد شده، مناطق حفاظت شده، پارک های ملی، پناهگاه های حیات وحش و آثار ملی طبیعی کشور جز» جاذبه های اکوتوریستی ایران هستند.
پارک ملی گلستان 
این پارک در استان گلستان و خراسان و سمنان با جنگل های انبوه، زیستگاه بسیاری از گونه  های کم نظیر گیاهی و جانوری است است. این پارک از معدود مناطقی است که با نامدارترین پارک های ملی مشابه خود در دنیا برابری می کند. این منطقه شناخته شده جهانی که از عنوان بین المللی ذخیره گاه زیست کره نیز برخوردار است تقریبا از تمام معیارهای لازم برای احراز عنوان پارک ملی و سایر عناوین جهانی برخوردار بوده و کاملا با تعریف جامع و کلاسیک اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت و منابع زنده همخوانی دارد.
پارک ملی کویر
پارک ملی کویر با چشم اندازهایی نظیر دریاچه نمک، سیاه کوه و کارونسراهایی چون قصربهرام و عین الرشید نیز محل زیست گونه هایی همچون یوزپلنگ آسیایی و ببر است و یکی از زیباترین عرصه های طبیعی کشور.
سوسن چلچراغ
سوسن چلچراغ یکی از گل های زیبای ایرانی است که اثر ملی محسوب شده و در روستای داماش گیلان می روید. این گل نوعی لیلیوم است که در دنیا همتا ندارد. چشمه های گل فشان در سیستان و بلوچستان، جنگل های حرا، (در قشم پدیده ای بی نظیر است که در آن انبوهی از درختان با جزر و مد آب به زیر آب فرو رفته و و دیگر بار سر بر می آورند.)، منطقه حفاظت شده گنو در هرمزگان،  پناهگاه حیات وحش شبه جزیره میانکاله در مازندران،  منطقه حفاظت شده گاندو در سیستان و بلوچستان از دیگر جاذبه های اکوتوریستی ایران هستند.


برچسب ها: اکوتوریسم ،